ROZMARYN - Dendrolivano
Rozmaryn jest jednym z glownych przypraw uzywanych w greckiej kuchni, mozna go spotkac w kazdym ogrodku czy balkonie. Jest to wiecznie zielone zioło z bardzo aromatycznymi liśćmi, które potrafi osiągnąć wysokość do 2 m. Liście rozmarynu lekarskiego są bardzo wąskie, ciemno-zielone na wierzchu oraz białe od spodu. Kwiaty zioła bardzo drobne maja kolor blado-niebieski.
W Polsce jest uprawiany w doniczkach jako roślina pokojowa. Jest to "staroświecka" roślina uprawna – jedna z najdawniej uprawianych roślin doniczkowych. Latem można go przetrzymywać na werandach, balkonach, lub w ogródku.
Starozytni Grecy uwazali je za dar Afrodyty, uczniowie nosili wience z rozmarynu na glowie w czasie egzaminow, wierzac, ze wzmacnia ono pamiec.
Legenda mowi, ze nazwe zawdziecza Matce Boskiej, ktora powiesiła swój niebieski płaszcz na krzewie, białe dotychczas kwiaty zabarwiły się na niebiesko i nazwano je rose of Mary.
W sztuce kulinarnej roślina przyprawowa, używana głównie w kuchni srodziemnomorskiej, meksykańskiej do mięs, wędlin, ryb i sosów. Kwiaty dodaje się do sałatek, a kandyzowanymi ozdabia się potrawy. Łodyga może być używana jako szpikulec do szaszłyków – nadaje im niepowtarzalny zapach i smak.
Z liści otrzymuje się antyseptyczny środek do mycia przyborów w łazience, a dodane do kąpieli pobudzają krążenie krwi.
Gałązka rozmarynu rzucona w ogień odstrasza owady.
Rozmaryn wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym, kosmetycznym, farmaceutycznym i perfumeryjnym.
Zastosowanie
Rozmaryn lekarski zajmuje centralne miejsce w europejskiej medycynie ziołowej. Jako zioło posiadające właściwości rozgrzewające, pobudza krążenie krwi do głowy, poprawia koncentrację oraz pamięć, łagodzi również bóle głowy oraz migrenę.
Z rozmarynu lekarskiego sporządza się różne preparaty, np. napary, herbatki, wino, dodaje się go do kąpieli. A to wszystko dzięki jego specyficznym właściwościom, takich jak właściwości ściągające, odżywcze oraz zwiększające pocenie się. Liście rozmarynu lekarskiego posiadają właściwości wspomagające trawienie, jak również sporządza się z nich środek odżywczy dla włosów, który po zastosowaniu na skórę głowy, chroni ją przed łysiną. Jest polecany szczególnie w przypadkach niskiego ciśnienia krwi. Kąpiel przygotowana z rozmarynu lekarskiego jest tak pobudzająca dla naszego organizmu, że nie powinna być brana wieczorem albo będziemy mieli problem ze spaniem.
Herbatka sporządzona z rozmarynu jest wspaniałym środkiem odświeżającym jamę ustną, jak również świetną płukanką do ust w celu pozbycia się cuchnącego oddechu. W około 0.5 l gotowanej wody zdjętej z ognia zaparzać 3 łyżeczki suszonych kwiatów lub liści rozmarynu lekarskiego przez około 30 minut pod przykryciem. Następnie płyn odcedzić i umieścić w lodówce. Płukać nim jamę ustną każdego ranka lub kilka razy w czasie dnia
Rozmaryn lekarski jest często przepisywany tym pacjantom, którzy są zestresowani. Zioło to jest cenione za posiadanie właściwości „podnoszenia na duchu” i jest pożyteczne w leczeniu łagodnej i umiarkowanej depresji.
Użycie rozmarynu lekarskiego w kuchni
Pachnące ziele „pogłębia” smak każdej potrawy, zarówno kwaśnej, jak i słodkiej, do której jest dodane. Rozmaryn lekarski dodaje się do jagnięciny, wieprzowiny, mięsa z królika, cielęciny, kiełbasek oraz mięs duszonych, jak również do kurczaków, kaczek, ryb, potraw z jajek. Zioło to jest także dodawane do galaretek, dżemów, ciastek oraz ciast.
Rozmaryn lekarski jest istotnym składnikiem w produkcji ziołowego chleba czy ziołowych biszkoptów, wliczając w to włoski, klasyczny chleb o nazwie „focaccia”.
Ponieważ smak rozmarynu lekarskiego jest dosyć mocny, należy używać go z rozmiarem. Należy namoczyć suszony rozmaryn lekarski w gorącej wodzie zanim dodamy go do nieugotowanych potraw.
Kwiaty rozmarynu lekarskiego, które są łagodniejsze w smaku niż reszta zioła, mogą być kandyzowane lub dodawane do galaretek, miodu, octu, czy wina. Oliwie z oliwek można nadać smak rozmarynu lekarskiego, umieszczając w niej kilka gałązek tego zioła.
Silnie zapachowo zioło jest również składnikiem w potpourris czy w pachnących torebkach, umieszczanych np. w szufladach z bielizną. Krzaki rozmarynu lekarskiego są czesto używane do ozdobnego strzyżenia krzewów.
PŁYN ZIOŁOWY DO NACIERANIA Z ROZMARYNU LEKARSKIEGO
1 szklanka liści rozmarynu lekarskiego
250 ml alkoholu do nacierania
Zgnieść liście zioła na dnie szklanego słoja o pojemności 250 ml, następnie liście zalać alkoholem. Zakręcić słój szczelnie i pozostawić go na okres około 2 tygodni. Po tym czasie przecedzić płyn przez czystą ściereczkę, przelać do butelki, zakręcić szczelnie. Płyn stosować po kąpieli.
